דער לייענערDer Leyner
אַן אַפּ צום איבערזעצן און פֿאַרבעסערן

The Master of Prayer

מבעל תפֿילה

by Rabbi Nachman of Breslov

The full Yiddish text, read sentence by sentence with the English alongside, a click-through dictionary, and a tutor that checks your translation.

מַעֲשֶׂה אַמָאל אִיז גִיוֶוען אֵיין בַּעַל תְּפִלָּה.

וָואס עֶר הָאט תָּמִיד נָאר עוֹסֵק גִיוֶוען אִין תְּפִילוֹת אוּן שִׁירוֹת אוּן תּוּשְׁבָּחוֹת צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

אוּן עֶר אִיז גִיזֶעסִין חוּץ לְיִשׁוּב.

אוּן זַיין סֵדֶר אִיז גִיוֶוען.

עֶר פְלֶעגְט אַמָאל אַרַיין צוּ גֵיין אִין יִישׁוּב אַרַיין.

אוּן עֶר פְלֶעגְט אַרַיין צוּגֵיין צוּ עֶפֶּעס אַ מֶענְשְׁן מִן הַסְתַּם פְלֶעגְט עֶר אַרַיין גֵיין צוּ קְלֵיינֶע לַייט.

דְהַיינוּ אָרִימֶע לַייט אוּן נָאךְ אַזוֹי אֵיין גְלַייכִין.

אוּן עֶר פְלֶעגְט מִיט דֶעם מֶענְשְׁן אָנְהֵייבִּין צוּ שְׁמוּסִין פוּן דֶעם תַּכְלִית פוּן גָאר דֶער וֶועלְט.

בַּאֲשֶׁר אַז צוּם אֶמֶת אִיז קֵיין שׁוּם תַּכְלִית נִיט פַארְהַאנְדִין אוֹיף דֶער וֶועלְט.

נָאר מֶע זָאל גָאט דִינֶען וַוייל מֶע לֶעבְּט.

אוּן מֶע זָאל זִיךְ פַארְבְּרֶענְגֶען דִי יָארִין נָאר מִיט תְּפִלָּה צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ אוּן מִיט שִׁירוֹת וְתִּשְׁבָּחוֹת צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וְכוּ'.

אוּן עֶר פְלֶעגְט אַסַאךְ צוּ שְׁמוּסְן מִיט דֶעם מֶענְשְׁן אַזוֹינֶע רֵייד וָואס עֶר זָאל יֶענֶעם דֶערְוֶועקִין.

בִּיז זַיינֶע רֵייד זֶענֶען אַרַיין גִיגַאנְגֶען יֶענֶעם אִין דֶעם הַארְצִין אַרַיין.

בִּיז דֶער מֶענְשׁ אִיז מְרוּצָה גִיוָוארְן אַז עֶר זָאל זִיךְ צוּם אִים בַּאהֶעפְטִין.

אוּן תֵּיכֶּף וִוי דֶער מֶענְשׁ אִיז מְרוּצָה גִיוָוארְן מִיט אִים.

הָאט עֶר אִים תֵּיכֶּף גִינוּמֶען אוּן הָאט אִים גִיפִירְט אוֹיף זַיין אָרְט וָואס עֶר הָאט גִיהַאט חוּץ לְיִשׁוּב (דְהַיינוּ אַרוֹיס פוּן דֶעם יִישׁוּב.

נִיט וִוי מֶענְשְׁן זִיצִין) וָוארִין דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

הָאט זִיךְ אוֹיסְגִיקְלִיבְּן אֵיין אָרְט חוּץ לְיִישׁוּב.

אוּן דָארְט אִיז גִיוֶוען אַ טַייכִיל אוּן בֵּיימֶער, אוּן פֵּירוֹת אִיז דָארְט אוֹיךְ גִיוֶוען.

אוּן זֵיי פְלֶעגִין עֶסִין פוּן דִי פֵּירוֹת.

אוּן אוֹיף קְלֵיידֶער הָאבִּין זֵיי גָאר נִיט גִיקוּקְט.

וִוי מֶע גֵייט גֵייט מֶען.

אוּן אַזוֹי פְלֶעגְט זַיין סֵדֶר צוּ זַיין פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה תָּמִיד.

וָואס עֶר פְלֶעגְט אַלְץ אַרַיין צוּ גֵיין אִין יִישׁוּב אַרַיין.

אוּן פְלֶעגְט אִיבֶּער רֵידִין מֶענְשְׁן אַז זֵיי זָאלִין גֵיין מִיט זַיין וֶועג אַז זֵיי זָאלִין נָאר גָאט בּ"ה דִינֶען זֵיי זָאלִין נָאר עוֹסֵק זַיין אִין תְּפִילוֹת וְכוּ' אוּן וֶוער עֶס הָאט אִים צוּ גִיהֶערְט פְלֶעגְט עֶר אִים צוּ נֶעמֶען אוּן פְלֶעגְט אִים פִירִין אוֹיף זַיין אָרְט חוּץ לְיִישׁוּב כַּנַּ"ל.

אוּן זֵיי פְלֶעגִין דָארְט עוֹסֵק זַיין נָאר אִין תְּפִילוֹת אוּן שִׁירוֹת וְתוּשְׁבָּחוֹת צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ אוּן וִוידוּיִים אוּן תַּעֲנֵיתִים אוּן סִיגוּפִים (דְהַיינוּ פַּיינִיקִין זִיךְ דֶעם גוּף) אוּן תְּשׁוּבָה אוּן דֶעסְט גְלַייכִין אוּן דֶער בַּעַל תְּפִלָּה פְלֶעגְט זֵיי גִיבִּין זַיינֶע חִיבּוּרִים (דְהַיינוּ סְפָרִים) וָואס עֶר הָאט גִיהַאט פוּן תְּפִילוֹת אוּן שִׁירוֹת וְתוּשְׁבָּחוֹת אוּן וִוידוּיִים.

אוּן זֵיי פְלֶעגִין עוֹסֵק זַיין דְרִינֶען תָּמִיד.

בִּיז עֶס פְלֶעגְט זִיךְ שׁוֹין צוּ גִיפִינֶען צְוִוישִׁין זַיינֶע מֶענְשְׁן.

וָואס עֶר הָאט אַהִין גִיבְּרַאכְט אַזוֹינֶע וָואס זֵיי הָאבִּין שׁוֹין אוֹיךְ גִיקָאנְט בְּרֶענְגֶען מֶענְשְׁן צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

פְלֶעגְט עֶר אַמָאל גִיבִּין רְשׁוּת צוּ אֵיינֶעם פוּן זַיינֶע מֶענְשְׁן.

אַז עֶר זָאל שׁוֹין אוֹיךְ גֵיין אִין יִישׁוּב אַרַיין אוּן זָאל דֶערְוֶעקִין מֶענְשְׁן צוּם אֵייבִּירְשְׁטְן.

אַז זֵיי זָאלִין נָאר גָאט דִינֶען.

אַזוֹי הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָה זִיךְ אַלְץ גִיפִירְט.

אוּן פְלֶעגְט אַלֶע מָאל מְקַרֵב זַיין מֶענְטְשְׁן.

אוּן פְלֶעגְט זֵיי אַרוֹיס נֶעמֶען פוּן דֶעם יִישׁוּב כַּנַּ"ל.

בִּיז עֶס אִיז גִיוָוארִין אֵיין רוֹשֶׁם אוֹיף דֶער וֶועלְט (כְּלוֹמֶר מֶען הָאט דִי זַאךְ אָנְגִיזֶעהְן אוֹיף דֶער וֶועלְט) אוּן דִי זַאךְ הָאט אָנְגִיהוֹיבִּין מְפוֹרְסָם צוּ וֶוערִין.

וָוארִין פְּלוּצִים זֶענֶען פַארְפַלִין גִיוָוארִין מֶענְשְׁן פוּן דֶער מְדִינָה.

אוּן מֶען הָאט נִיט גְווּאוּסְט וִוי זֵיי זֶענֶען אַהִין גִיקוּמֶען.

בַּיי דֶעם אִיז פַארְפַאלִין גִיוָוארִין אֵיין זוּן בַּיי דֶעם אֵיין אֵיידִים.

אוּן מֶען הָאט נִיט גְוואוּסְט וואוּ זֵיי זֶענֶען.

בִּיז מֶען אִיז גִיוָואר גִיוָוארִין.

אַז עֶס גִיפִינְט זִיךְ דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

וָואס עֶר גֵייט אוּם אוּן רֶעט אָן מֶענְשְׁן צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

נָאר חַאפְּן הָאט מֶען אִים נִיט גִיקָאנְט.

וָוארִין דֶער בַּעַל תְּפִלָּה פְלֶעגְט זִיךְ פִירִין מִיט גְרוֹיס חָכְמָה.

אוּן פְלֶעגְט זִיךְ בַּיי אִיטְלִיכְן פַארְשְׁטֶעלִין אַנְדֶערְשׁ.

בַּיי דֶעם הָאט עֶר זִיךְ פַארְשְׁטֶעלְט פַאר אֵיין אָרִים מַאן.

אוּן בַּיי דֶעם פַאר אֵיין סוֹחֵר.

אוּן בַּיי דֶעם הָאט עֶר זִיךְ נָאךְ אַנְדֶערְשׁ פַארְשְׁטֶעלְט.

אוּן דֶערְצוּ אַז עֶר פְלֶעגְט קוּמֶען שְׁמוּסִין מִיט אַ מֶענְשְׁן.

אַז עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען אַז עֶר קָאן בַּיי דֶעם מֶענְשְׁן נִיט פּוֹעֶלִין דָאס וָואס עֶר וִויל.

פְלֶעגְט עֶר דֶעם מֶענְשְׁן אַזוֹי פַארְדְרֵיעֶן מִיט רֵייד.

בִּיז עֶס גָאר נִיט גִימָאלְט גִיוֶוען צוּ פַאלְן אַז עֶר מֵיינְט דָאס דָאזִיגֶע דְהַיינוּ אַז עֶר זָאל אִים מְקַרֵב זַיין צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

אוּן עֶס נִיט גִימָאלְט גִיוֶוען צוּ שְׁטוֹיסִין זִיךְ אַז עֶר מֵיינְט דָאס.

חָאטְשֶׁע צוּם אֶמֶת אִיז גָאר זַיין כַּוָונָה גִיוֶוען נָאר דָאס.

וָוארִין וָואס עֶר הָאט גִישְׁמוּסְט אוּן גִירֶעט מִיט לַייט.

הָאט עֶר מֶער נִיט גִימֵיינְט נָאר דָאס.

דְהַיינוּ אַז עֶר זָאל מְקַרֵב זַיין צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

נָאר וִוי עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען אַז עֶר פּוֹעְלְט בַּיי דֶעם נִיט.

פְלֶעגְט עֶר אִים אַזוֹי מְרַמֶה זַיין אוּן פַארְשְׁטֶעלִין מִיט רֵייד בִּיז יֶענֶער הָאט גִימֵיינְט אַז עֶר וִויל גָאר נִיט דָאס.

(אִיבֶּער דֶעם הָאט מֶען דֶעם בַּעַל תְּפִלָה נִיט גִיקָאנְט חַאפִּין) הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָה עוֹסֵק גִיוֶוען אַלְץ אִין דֶער זַאךְ כַּנַּ"ל בִּיז עֶס גִיוָוארִין אַ רוֹשֶׁם אוּן אַ פִּרְסוּם אוֹיף דֶער וֶועלְט.

אוּן מֶע הָאט גִיוָואלְט אִים חַאפִּין נָאר עֶס אִיז נִיט גִימָאלְט גִיוֶוען כַּנַּ"ל.

אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה מִיט זַיינֶע לַייט גִיזֶעסִין חוּץ לְיִישׁוּב.

אוּן זֵיי הָאבִּין עוֹסֵק גִיוֶועק נָאר אִין תְּפִלָּה אוּן שִׁירוֹת וְתוּשְׁבָּחוֹת צוּ גָאט בָּרוּךְ הוּא אוּן וִוידוּיִים אוּן תַּעֲנֵיתִים אוּן סִיגוּפִים אוּן תְּשׁוּבוֹת.

אוּן דִי זַאךְ פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָה אִיז גִיוֶוען עֶר הָאט גִיקֶענְט אִיטְלִיכְן מַסְפִּיק זַיין (כְּלוֹמֶר עֶר זָאל אִיטְלִיכְן גִיבִּין) וָואס עֶר הָאט בַּאדַארְפְט.

אַז עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען אִין אֵיינֶעם פוּן זַיינֶע לַייט.

אַז נָאךְ זַיין מוֹחַ נָאךְ.

בַּאדַארְף עֶר צוּ גָאטְס דִינְסְט.

אַז עֶר זָאל גֵיין אָנְגִיטָאן אִין גִילְדְן גִישְׁטִיק.

הָאט עֶר עֶס אִים מַסְפִּיק גִיוֶוען אוּן אַזוֹי פַארְקֶערְט.

אַמָאל אִיז צוּ אִים מְקוּרָב גִיוָוארְן אֵיין עוֹשֶׁר אוּן עֶר הָאט אִים אַרוֹיס גִינוּמֶען פוּן דֶעם יִישׁוּב.

אוּן עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען אַז דֶער עוֹשֶׁר בַּדַארְף צוּ גֵיין אָפְּגִירִיסְן.

הָאט עֶר אִים אַזוֹי גִיפִירְט אַזוֹי וִוי עֶר הָאט גְוואוּסְט.

וִוי אַזוֹי מֶע בַּאַדַארְף אִיטְלִיכִין צוּ פִירִין אַזוֹי הָאט עֶר אִים מַסְפִּיק גִיוֶוען.

אוּן בַַּיי דִי מֶענְשְׁן וָואס עֶר הָאט זֵיי מְקַרֵב גִיוֶוען צוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ.

אִיז בַּיי זֵיי אַ תַּעֲנִית אוּן דֶער גְרֶעסְטֶער סִיגוּף (דְהַיינוּ פַּיינִיקִין זִיךְ) טַייעֶרֶער גִיוֶוען פוּן אַלֶע תַּעֲנוּגִים פוּן דֶער וֶועלְט.

וָוארִין זֵיי הָאבִּין גִיהַאט תַּעֲנוּג פוּן דֶעם גְרֶעסְטִין סִיגוּף אָדֶער פוּן אַ תַּעֲנִית מֶער אֵיידֶער פוּן אַלֶע תַּעֲנוּגִים פוּן דֶער וֶועלְט.

וַיְהִי הַיּוֹם אוּן עֶס גִיוֶוען אַ מְדִינָה.

וָואס דָארְט אִיז גִיוֶוען גְרוֹיס עֲשִׁירוֹת.

זֵיי זֶענֶען אַלֶע גִיוֶוען עַשִׁירִים נָאר דָאס פִירִיכְץ פוּן דֶער מְדִינָה אִיז גִיוֶוען זֵייעֶר מיצר.

וָוארִין עֶס הָאט זִיךְ בַּיי זֵיי אַלְץ גִיפִירְט וֶועדְלִיג דֶעם עַשִׁירוֹת.

אִיטְלִיכִינְס מַעְלָה אוּן אִיטְלִיכִינְס כָּבוֹד.

אִיז נָאר גִיוֶוען וֶועדְלִיג זַיין עַשִׁירוֹת.

עֶס אִיז בַּיי זֵיי אוֹיסְגִיזֶעצְט גִיוֶוען.

אַז דֶער וָואס עֶר הָאט זַיין אֵייגֶענְס אַזוֹי פִיל אַלָפִים אָדֶער רְבָבוֹת (פִיל טוֹיזִינְט) גֶעלְט.

קוּמְט אִים דִי מַעְלָה אוּן דֶער כָּבוֹד.

אוּן דֶער וָואס עֶר הָאט אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל גֶעלְט קוּמְט אִים אֵיין אַנְדֶערֶע מַעְלָה.

אוּן אַזוֹי אַלֶע מַעְלוֹת בַּיי זֵיי אִיז אַלְץ גִיוֶוען וֶועדְלִיג דֶעם גֶעלְט וָואס אִיטְלִיכֶער הָאט גִיהַאט.

אוּן דֶער וָואס עֶר הָאט אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל אֲלָפִים וּרְבָבוֹת.

וִוי אַזוֹי עֶס דָארְט בַּיי זֵיי אוֹיס גִיזֶעצְט גִיוֶוען דֶער אִיז שׁוֹין אַ מֶלֶךְ.

אוּן אַזוֹי הָאבִּין זֵיי גִיהַאט פָאנֶען.

אַז דֶער וָואס עֶר הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

אִיז עֶר אִין דֶער פָאן.

אוּן עֶס קוּמְט אִים דִי מַעֲלָה אוּן דֶער כָּבוֹד אִין דֶער פָאן.

אוּן דֶער וָואס עֶר הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

אִיז עֶר אִין אֵיין אַנְדֶערֶע פָאן.

אוּן עֶס קוּמְט אִים דָארְט דִי מַעֲלָה אִין יֶענֶער פָאן.

אַלְץ וֶועדְלִיג זַיין גֶעלְט.

אוּן עֶס בַּיי זֵיי אוֹיף אַלִימֶען אוֹיס גִיזֶעצְט גִיוֶוען וִויפִיל גֶעלְט עֶר זָאל הָאבִּין.

אַז עֶר זָאל הָאבִּין דִי מַעֲלָה אִין דֶער פָאן.

אוּן וִויפִיל גֶעלְט עֶר זָאל הָאבִּין אַז עֶר זָאל שׁוֹין זַיין אִין אֵיין אַנְדֶערֶע פָאן.

אוּן זָאל דָארְט עֶפֶּעס הָאבִּין אֵיין מַעֲלָה.

אוּן אַ כָּבוֹד.

אוּן אַזוֹי אִיטְלִיכְן מֶענְטְשְׁנְס כָּבוֹד אוּן גָאר זַיין מַעְלָה אִיז אַלְץ גִיוֶוען רַק וֶועדְלִיג זַיין גֶעלְט וָואס עֶר הָאט גִיהַאט.

אַזוֹי וִוי בַּיי זֵיי אִיז אוֹיס גִיזֶעצְט גִיוֶוען אוֹיף אִיטְלִיכֶער מַעֲלָה אוּן כָּבוֹד וִויפִיל גֶעלְט עֶר בַּאדַארְף צוּ הָאבְּן.

אוּן אזוֹי אִיז בַּיי זֵיי אוֹיסְגִיזֶעצְט גִיוֶוען.

אַז עֶר הָאט נָאר אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

אִיז עֶר אַ גְלַאטֶער מֶענְשׁ.

אוּן אַז עֶר הָאט אָבֶּער נָאךְ וֵויינִיגֶער.

אִיז עֶר שׁוֹין גָאר קֵיין מֶענְשׁ נִיט.

נָאר עֶר אִיז אַ חַיָה אָדֶער אֵיין עוֹף.

(דְהַיינוּ דָאס אִיז נָאר אַ חַיָה וָואס הָאט אַ פָּנִים וִוי אַ מֶענְשׁ).

אוּן עֶס אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען חַיוֹת אוּן עוֹפוֹת דְהַיינוּ אַז עֶר הָאט נָאר אַזוֹי אַבִּיסִיל גֶעלְט אִיז דָאס נָאר אַ לֵייבּ דָאס אִיז אַ מֶענְטְשְׁלִיכֶער לֵייבּ אוּן אַז עֶר הָאט נָאר אַזוֹי אַבִּיסְל גֶעלְט אִיז עֶר נָאר אֵיין עוֹף.

אוּן אַזוֹי הָאבִּין זֵיי גִיהַאט אַנְדֶערֶע חַיוֹת אוּן עוֹפוֹת.

וָוארִין דֶער וָואס עֶר הָאט וֵויינִיג גֶעלְד.

דֶער אִיז גָאר קֵיין מֶענְטְשׁ נִיט בַּיי זֵיי.

נָאר עֶר אִיז אַ חַיָה אָדֶער אֵיין עוֹף.

וָוארִין בַּיי זֵיי אִיז דֶער עִיקָר דָאס גֶעלְט גִיוֶוען.

אוּן דִי מַעְלָה אוּן דֶער כָּבוֹד פוּן אִיטְלִיכְן אִיז נָאר גִיוֶוען וֶועדְלִיג דֶעם גֶעלְט.

הָאט מֶען גִיהֶערְט אוֹיף דֶער וֶועלְט אַז עֶס אִיז פַארְהַאנְדִין אַזוֹי אַ מְדִינָה.

הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָּה זֵייעֶר אַ גְרוֹיסִין קְרֶעכְץ גִיטָאן דְרוֹיף.

אוּן עֶר הָאט גִיזָאגְט וֶוער וֵוייסְט.

וִוי הִין דִי דָאזִיגֶע קָאנֶען פַארְגֵיין דוֹרְךְ דֶעם.

הָאבִּין זִיךְ גִיפִינֶען מֶענְשְׁן פוּן זַיינֶע לַייט.

אוּן הָאבִּין אִים גָאר קֵיין דֵיעָה נִיט גִיפְרֶעגְט אוּן זֵיי הָאבִּין זִיךְ אוֹיף גִיהוֹיבִּין.

אוּן זֶענֶען גִיגַאנְגֶען צוּ דֶער מְדִינָה אַז זֵיי זָאלִין זֵיי אַרוֹיס פִירִין דֶערְפוּן.

וָוארִין זֵיי (דְהַיינוּ דִי לַייט פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה) הָאבִּין גְרוֹיס רַחְמָנוֹת גִיהַאט אוֹיף דֶער מְדִינָה וָואס זֵיי זֶענֶען אַזוֹי פַארְפִירְט גִיוָוארִין אִין דֶער תַּאֲוָה פוּן גֶעלְט.

אוּן בִּפְרַט דֶער בַּעַל תְּפִלָּה הָאט גִיזָאגְט.

אַז זֵיי קָאנֶען נָאךְ וַוייטֶער פַארְפִירְט וֶוערִין.

אִיבֶּער דֶעם זֶענֶען דִי לַייט פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה גִיגַאנְגֶען צוּ דֶער מְדִינָה.

טָאמֶער וֶועלִין זֵיי קָאנֶען אַרוֹיס פִירִין זֵיי פוּן זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט.

דִי זֶענֶען גִיקוּמֶען אִין דֶער מְדִינָה אַרַיין.

אוּן זֵיי זֶענֶען אַרַיין גִיגַאנְגֶען מִן הַסְתַּם צוּ אַ קְלֵינֶעם מֶענְשְׁן וָואס דֶער הֵייסְט בַּיי זֵיי אַ חַיָה אוּן זֵי הָאבִּין אָנְגִיהוֹיבִּין מִיט אִים צוּ שְׁמוּסִין.

בַּאֲשֶׁר אַז צוּם אֶמֶת אִיז דָאס גֶעלְט גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט.

אוּן דֶער עִיקָר תַּכְלִית אִיז נָאר גָאט צוּ דִינֶען וְכוּ'.

אוּן דֶער הָאט זֵיי גָאר נִיט צוּ גִיהֶערְט.

וָוארִין עֶס אִיז שׁוֹין בַּיי זֵיי אַזוֹי אַיינְגִיוָוארְצִילְט גִיוֶוען אִין דֶער דֵיעָה אַז דֶער עִיקָר אִיז נָאר דָאס גֶעלְט.

אוּן אַזוֹי הָאבִּין זֵיי גִישְׁמוּסְט נָאךְ מִיט אֵיין אַנְדֶערִין.

אוּן עֶר הָאט אוֹיךְ זֵיי נִיט צוּ גִיהֶערְט.

אוּן זֵיי הָאבִּין מִיט אִים וַוייטֶער גִיוָואלְט שְׁמוּסִין.

הָאט עֶר זֵיי גִיעֶנְפֶערְט (דְהַיינוּ דֶער מֶענְטְשׁ וָואס זֵיי הָאבִּין מִיט אִים גִישְׁמוּסְט הָאט עֶר זֵיי גִיעֶנְפֶערְט) וַוייטֶער הָאבּ אִיךְ נִיט צַייט מִיט אַייךְ צוּ שְׁמוּסִין.

הָאבִּין זֵיי אִים גִיפְרֶעגְט.

פַארְוָואס.

הָאט עֶר גִיעֶנְפֶערְט.

בַּאֲשֶׁר מִיר בַּאדַארְפְן אַלֶע אַרוֹיס פוּן דֶער מְדִינָה.

אִין אֵיין אַנְדֶערֶע מְדִינָה אַרַיין.

וָוארִין מִיר הָאבִּין גִיזֶעהְן אַז דֶער עִיקָר תַּכְלִית אִיז נָאר דָאס גֶעלְד.

אִיבֶּער דֶעם אִיז בַּיי אוּנְז גִיבְּלִיבְּן אַז מִיר זָאלִין גֵיין צוּ אַזוֹי אַ מְדִינָה וָואס דָארְט מַאכְט מֶען גֶעלְט.

(דְהַיינוּ עֶס אִיז דָארְט אַזוֹי אֵיין עֶרְד וָואס דֶערְפוּן מַאכְט מֶען גָאלְד אוּן זִילְבֶּער).

אִיבֶּער דֶעם מוּזִין מִיר הַיינְט אַלֶע גֵיין צוּ דֶער מְדִינָה.

אוּן וִוידֶער אִיז בַּיי זֵיי גִיבְּלִיבְּן אַז זֵיי וִוילִין.

אַז זֵיי זָאלִין הָאבִּין כּוֹכָבִים אוּן מַזָלוֹת אוֹיךְ (דְהַיינוּ שְׁטֶערִין אוּן מַזָלוֹת וָואס אִין הִימִיל) דְהַיינוּ אַז דֶער וָואס עֶר הָאט אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

וִוי אַזוֹי זֵיי הָאבִּין דָארְט אוֹיס גִיזֶעצְט דְרוֹיף.

דֶער זָאל זַיין אַ כּוֹכָב (דְהַיינוּ אַ שְׁטֶערִין) וָוארִין אַז עֶר הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט הָאט עֶר זִיךְ דֶעם כֹּחַ פוּן דֶעם שְׁטֶערִין וָוארִין דוֹרְךְ דֶעם שְׁטֶערִין וַואקְסְט זִיךְ דָאס גָאלְד.

וָוארִין וָואס עֶס אִיז פַארְהַאנְדִין עֶרְד וָואס פוּן אִיר מַאכְט מֶען גָאלְד.

אִיז זִיךְ דָאס מַחְמַת דִי שְׁטֶערִין.

וָואס דוֹרְךְ זֵיי וַואקְסְט דָארְט אַזוֹי אֵיין עֶרְד וָואס פוּן אִיר מַאכְט מֶען גָאלְד.

אַז דֶער מֶענְשׁ הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְד הָאט עֶר זִיךְ דֶעם כֹּחַ פוּן דֶעם שְׁטֶערִין.

אִיבֶּער דֶעם אִיז עֶר אַלֵיין אַ שְׁטֶערִין (אַזוֹי הָאבִּין זֵיי אַלְץ גִיזָאגְט דִי מְדִינָה וֶועדְלִיג זֵייעֶר פַארְפִירְטְקֵייט אִין דֶעם גֶעלְד) אוּן אַזוֹי הָאבְּן זֵיי גִיזָאגְט.

אַז זֵיי וִוילִין הָאבִּין מַזָלוֹת אוֹיךְ.

דְהַיינוּ אַז אֵיינֶער וֶועט הָאבִּין אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

וִוי אַזוֹי זֵיי הָאבִּין דְרוֹיף אוֹיסְגִיזֶעצְט דֶער זָאל זַיין אֵיין מַזָל.

אוּן אַזוֹי הָאבִּין זֵיי זִיךְ גִימַאכְט מַלְאָכִים אַלְץ וֶועדְלִיג דֶעם גֶעלְט.

בִּיז עֶס אִיז בַּיי זֵיי גִיבְּלִיבְּן אַז זֵיי זָאלִין הָאבִּין גָאטְן אוֹיךְ.

אַז דֶער וָואס עֶר וֶועט הָאבִּין זֵייעֶר פִיל גֶעלְט אַזוֹי פִיל אוּן אַזוֹי פִיל אַלָפִים וּרְבָבוֹת.

וִוי אַזוֹי זֵיי הָאבִּין דְרוֹיף אוֹיס גִיזֶעצְט.

דֶער זָאל זַיין אֵיין גָאט.

וָוארִין אַז גָאט גִיט אִים אַזוֹי פִיל גֶעלְד.

אִיז עֶר אַלֵיין אַ גָאט.

וִוידֶער הָאבִּין זֵי גִיזָאגְט.

אַז זֵיי קֶערִין גָאר נִיט צוּ זִיצִין אִין דֶעם אַוִיר פוּן דֶער וֶועלְט.

אוּן זֵיי בַּאדַארְפִין גָארְנִיט צוּ זַיין אִין אֵיינֶעם מִיט אַנְדֶערֶע מֶענְטְשְׁן כְּדֵי זֵיי זָאלִין זֵיי נִיט מְטַמָא זַיין.

וָוארִין דִי אִיבְּרִיקֶע מֶענְטְשְׁן פוּן דֶער וֶועלְט זֶענֶען גָאר טָמֵא אַקֶעגִין זֵיי.

אִיבֶּער דֶעם הָאבִּין זֵיי זִיךְ מְיַישֵׁב גִיוֶוען.

אַז זֵיי וֶועלִין זִיךְ זוּכִין זֵייעֶר הוֹיכֶע בֶּערְג וָואס זֵיי זֶענֶען הֶעכֶער פוּן גָאר דֶער וֶועלְט.

אוּן זֵיי וֶועלִין דָארְט זִיצִין.

כְּדֵי זֵיי זָאלִין זַיין הֶעכֶער פוּן דֶער וֶועלְט.

הָאבִּין זֵיי גִישִׁיקְט מֶענְטְשְׁן.

אַז זֵיי זָאלִין זוּכִין הוֹיכֶע בֶּערְג.

הָאבִּין זֵיי גִיפוּנֶען זֵייעֶר הוֹיכֶע בֶּערְג אִיז גִיגַאנְגֶען דִי גַאנְצֶע מְדִינָה אוּן הָאבִּין זִיךְ דָארְט בַּיי זֶעצְט.

אוֹיף דִי הוֹיכֶע בֶּערְג.

דְהַיינוּ אוֹיף דֶעם בַּארְג הָאבִּין זִיךְ בַּיי זֶעצְט אַ קִבּוּץ מֶענְטְשְׁן פוּן דֶער מְדִינָה (כְּלוֹמֶר אַ שְׁטָאט) אוּן אַזוֹי אוֹיף דֶעם אַנְדֶערִין בַּארְג וְכוּ' אוּן זֵיי הָאבִּין גִימַאכְט אַרוּם דֶעם בַּארְג אַ גְרוֹיס חזקת.

אוּן גְרוֹיסֶע גְרָאבִּינְס אַרוּם דֶעם בַּארְג.

בִּיז עֶס אִיז נִיט גִימָאלְט גִיוֶוען צוּ זֵיי זָאל קוּמֶען אַ מֶענְטְשׁ.

וָוארִין עֶס מֶער נִיט גִיוֶוען נָאר אֵיין בַּאהַאלְטִינֶער וֶועג צוּ דֶעם בַּארְג וָואס קֵיין אַנְדֶערֶער מֶענְטְשׁ הָאט גָאר נִיט גִיקָאנְט צוּ קוּמֶען צוּ זֵיי.

אוּן אַזוֹי אוֹיף דֶעם אַנְדֶערִין בַּארְג אוֹיךְ אוּן אַזוֹי בַּיי אַלֶע בֶּערְג הָאבִּין זֵיי אַלְץ גִימַאכְט חזקת וְכוּ' כַּנַּ"ל.

אוּן זֵיי הָאבִּין גִישְׁטֶעלְט שׁוֹמְרִים וַוייט פוּן דֶעם בַּארְג.

כְּדֵי קֵיינֶער זָאל צוּ זֵיי נִיט קָאנֶען קוּמֶען.

אוּן זֵיי זֶענֶען גִיזֶעסִין דָארְט אוֹיף דִי בֶּערְג.

אוּן הָאבִּין זִיךְ גִיפִירְט מִיט דֶעם פִירִיכְץ כַּנַּ"ל.

אוּן זֵיי הָאבִּין גִיהַאט אַסַאךְ גָאטִין.

דְהַיינוּ וֶועדְלִיג דֶעם גֶעלְט כַּנַּ"ל.

לוּשְׁמִיר וַוייל בַּיי זֵיי אִיז דֶער עִיקָר גִיוֶוען דָאס גֶעלְט.

בִּיז דָארְךְ אַסַאךְ גֶעלְט.

אִיז מֶען גִיוֶוען בַּיי זֵיי אַ גָאט הָאבִּין זֵיי מוֹרָא גִיהַאט פַאר רְצִיחָה אוּן גְזֵילָה.

וָוארִין אִיטְלִיכֶער וֶועט זַיין אַ רוֹצֵחַ אוּן אַ גַזְלָן כְּדֵי עֶר זָאל וֶוערִין אַ גָאט.

דוֹרְךְ דֶעם גֶעלְט וָואס עֶר וֶועט גַזְלֶן.

נָאר זֵיי הָאבִּין גִיזָאגְט.

וַוייל דֶער וָואס עֶר הָאט גֶעלְט אִיז אַ גָאט.

וֶועט עֶר זִיךְ הִיטִין פוּן גְזֵילוֹת אוּן רְצִיחוֹת.

אוּן זֵיי הָאבִּין מְתַקֵן גִיוֶוען עַבוֹדוֹת אוּן קָרְבָּנוֹת אַז מֶע זָאל מַקְרִיב זַיין קָרְבָּנוֹת אוּן מֶע זָאל מִתְפַּלֵל זַיין צוּ דִי גֶעטֶער.

כְּדֵי דוֹרְךְ דֶעם זָאל מֶען קְרִיגִין גֶעלְט אוּן זֵיי פְלֶעגִין מַקְרִיב זַיין מֶענְטְשְׁן פַאר קָרְבָּנוֹת אוּן זֵיי פְלֶעגִין זִיךְ אַלֵיין מַקְרִיב זַיין צוּ דִי גָאטִין.

כְּדֵי עֶר זָאל אִין אִים נִכְלַל וֶוערִין אוּן דֶער נָאךְ וֶועט עֶר מְגוּלְגָל וֶוערִין.

וֶועט עֶר זַיין אֵיין עוֹשֶׁר.

וָוארִין דֶער עִיקֶר אֶמוּנָה אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען דָאס גֶעלְט.

אוּן זֵיי הָאבִּין גִיהַאט עֲבוֹדוֹת אוּן קָרְבָּנוֹת אוּן קְטוֹרֶת וָואס זֵיי פְלֶעגְן דֶערְמִיט צוּ דִינֶען דִי גָאטִין (דְהַיינוּ דִי וָואס זֵיי הָאבִּין גִיהַאט אַסַאךְ גֶעלְט) אוּן פוּן דֶעסְט וֶועגִין פָארְט.

אִיז דִי מְדִינָה בְּוַודְאַי פִיל גִיוֶוען מִיט רְצִיחָה אוּן גְזֵילָה.

וָוארִין דֶער וָואס עֶר הָאט נִיט גִיגְלֵייבְּט אִין דִי עֲבוֹדוֹת אִיז עֶר גִיוֶוען אַ רוֹצֵחַ אוּן אַ גַזְלָן כְּדֵי עֶר זָאל הָאבִּין גֶעלְט.

וָוארִין דֶער עִיקָר אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען דָאס גֶעלְט וָוארִין דוֹרְךְ גֶעלְט קָאן מֶען זִיךְ קוֹיפִין אַלְדִינְג.

עֶסִין אוּן קְלֵיידֶער אוּן דֶער עִיקָר לֶעבִּין פוּן דֶעם מֶענְשְׁן אִיז דוֹרְךְ דֶעם גֶעלְט.

אִיבֶּער דֶעם אִיז דָאס גֶעלְט בַּיי זֵיי דֶער עִיקָר אֶמוּנָה גִיוֶוען (אַזוֹי אִיז אַלְץ זֵייעֶר נַיירִישֶׁע פַארְפִירְטֶע דֵעָה גִיוֶוען).

אוּן זֵיי הָאבִּין אַלְץ גִיזֶעהְן.

אַז עֶס זָאל בַּיי זֵיי נִיט גִימִינֶערְט וֶוערִין קֵיין גֶעלְט.

וָוארִין דָאס גֶעלְט אִיז בַּיי זֵיי גָאר דִי אֶמוּנָה אוּן דֶער גָאט גִיוֶוען.

אַדְרַבָּא מֶע מוּז זֶעהְן אַז מֶע זָאל אַרַיין בְּרֶענְגֶען אִין דֶער מְדִינָה אַרַיין גֶעלְט פוּן אַנְדֶערֶע עֶרְטֶער.

פְלֶעגִין פוּן זֵיי גֵייעֶן סוֹחְרִים זָאלִין הַאנְדְלֶען אִין אַנְדֶערֶע מְדִינוֹת.

כְּדֵי זֵיי זָאלִין גְוִוינֶען גֶעלְט כְּדֵי מֶע זָאל נָאךְ מֶער גֶעלְט אַרַיין בְּרֶענְגֶען אִין דֶער מְדִינָה אַרַיין.

אוּן צְדָקָה.

אִיז בְּוַודְאַי אַ גְרוֹיסֶער אִיסוּר בַּיי זֵיי גִיוֶוען.

וָוארִין וִוי טָאר מֶען אַוֶועק גֶעבִּין דָאס גֶעלְט וָואס גָאט הָאט אִים גֶעגִיבְּן.

וָואס דָאס אִיז בַּיי זֵיי דֶער עִיקָר גִיוֶוען אַז מֶע זָאל הָאבִּין גֶעלְט.

וִוי טָאר מֶען זֶע דָאס אַוֶועק גִיבִּין.

אִיבֶּער דֶעם אִיז בְּוַודְאַי בַּיי זֵיי אֵיין אִיסוּר גִיוֶוען צוּ גִיבִּין צְדָקָה.

אוּן זֵיי הָאבִּין גִיהַאט מְמוּנִים.

דְהַיינוּ מֶענְטְשְׁן וָואס זֵיי זֶענֶען גִיזֶעצְט גִיוֶוען דְרוֹיף.

זֵיי זָאלִין אַכְטוּנְג גִיבִּין אוֹיף אִיטְלִיכְן אוֹיבּ עֶר הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט וִוי עֶר זָאגְט.

וָוארִין אִיטְלִיכֶער הָאט גִימוּזְט אַרוֹיס וַוייזִין זַיין עַשִׁירוּת אַלֶע מָאל.

כְּדֵי עֶר זָאל בְּלַייבִּין בַּיי דֶער מַעְלָה.

אוּן בַּיי דֶעם כָּבוֹד וָואס עֶר הָאט גִיהַאט וֶועדְלִיג זַיין גֶעלְט.

(כְּלוֹמֶר דִי אַלֶע עַשִׁירִים וָואס זֵיי זֶענֶען בַּיי זֵיי גִיוֶוען גָאטִין אוּן שְׁטֶערִין וְכוּ' אוּן מַלְאָכִים וְכוּ' מַחְמַת זֵייעֶר גֶעלְט פְלֶעגְט מֶען אַלֶע מָאל זֵיי אִיבֶּער צוּ זֶעהְן.

אוֹיבּ עֶר הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

אוֹיבּ עֶר אִיז נִיט אוּמְזִיסְט אֵיין גָאט וְכוּ'.

אוּן מֶענְטְשְׁן זֶענֶען דְרוֹיף גִיזֶעצְט גִיוֶוען אַז זֵיי זָאלִין אַלֶע מָאל דָאס אוֹיף זֶעהְן) אוּן אַמָאל פְלֶעגְט בַּיי זֵיי צוּ וֶוערִין פוּן אַ חַיָה אַ מֶענְטְשׁ.

אוּן פוּן אַ מֶענְטְשׁ אַ חַיָה דְהַיינוּ אַז אֵיין עוֹשֶׁר הָאט אָנְגִיוָוארִין דָאס גֶעלְט.

אִיז עֶר שׁוֹין אוֹיס מֶענְטְשׁ גִיוָוארִין.

אִיז גִיוָוארִין פוּן אַ מֶענְטְשׁ אַ חַיָה.

וָוארִין עֶר הָאט זִיךְ שׁוֹין קֵיין גֶעלְט נִיט.

אוּן אַזוֹי פַארְקֶערְט.

אַז אֵיינֶער הָאט גְוִוינֶען גֶעלְט.

אַזוֹי אִיז גִיוָוארִין פוּן אַ חַיָה אַ מֶענְטְשׁ.

אוּן אַזוֹי אִיז גִיוֶוען בַּיי דִי אִיבְּרִיקֶע מַעֲלוֹת.

וָואס בַּיי זֵיי אִיז אַלְץ וֶועדְלִיג דֶעם גֶעלְט גִיוֶוען.

(אִיז אוֹיךְ אַזוֹי גִיוֶוען.

מִיט אַמָאל אִיז אֵיינֶער אוֹיס גָאט גִיוָוארִין.

וָוארִין עֶר הָאט שׁוֹין דָאס גֶעלְט אָנְגִיוָוארִין) אוּן זֵיי פְלֶעגִין הָאבִּין דִי צוּרוֹת אוּן דִי פַּאטְרֶעטִין פוּן דִי גָאטִין (דְהַיינוּ דִי וָואס הָאבִּין פִיל גֶעלְט גִיהַאט) אוּן בַּיי אִיטְלִיכְן אִין גִיוֶוען דִי פַּאטְרֶעטִין.

אוּן זֵיי פְלֶעגִין זֵיי צוּ הַאלְדְזִין אוּן צוּ קוּשְׁן.

וָוארִין דָאס גֶעלְט אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען גָאר זֵייעֶר עֲבוֹדָה אוּן זֵייעֶר אֶמוּנָה.

אוּן דִי לַייט פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה (וָואס זֵיי זֶענֶען פְרִיר דָארְט גִיוֶוען בַּיי דֶער מְדִינָה כַּנַּ"ל) זֵיי הָאבִּין זִיךְ אוּמְגִיקֶערְט צוּ זֵייעֶר אָרְט.

אוּן זֵיי הָאבִּין דֶערְצֵיילְט דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה פוּן דִי נַארִישְׁקֵייט פוּן דֶער מְדִינָה וִוי זֵיי זֶענֶען אַזוֹי פַארְנַארִישְׁט גִיוָוארִין אוּן פַארְפִירְט גִיוָוארִין אִין דֶער תַּאֲוָה פוּן גֶעלְט.

אוּן אַז זֵיי וִוילִין שׁוֹין אַרוֹיס פוּן זֵייעֶר מְדִינָה אִין אֵין אַנְדֶערֶע מְדִינָה (וָואס דָארְט מַאכְט מֶען גֶעלְט כַּנַּ"ל) אוּן זֵיי וִוילִין זִיךְ שׁוֹין מַאכִין שְׁטֶערִין אוּן מַזָלוֹת (כַּנַּ"ל) הָאט זִיךְ דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אָנְגִירוּפִין עֶר הָאט מוֹרָא אַז זֵיי זָאלִין נִיט נָאךְ מֶער פַאר פִירְט וֶוערִין וַוייטֶער.

דֶער נָאךְ הָאט מֶען דָאס גִיהֶערְט אַז זֵיי הָאבִּין זִיךְ שׁוֹין גִימַאכְט גָאטִין (כַּנַּ"ל).

הָאט זִיךְ דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אָנְגִירוּפִין.

הָאט דָאס הָאבּ אִיךְ גִימֵיינְט דֶערְפַאר הָאבּ אִיךְ מוֹרָא גִיהַאט (דְהַיינוּ דָאס וָואס עֶר פְלֶעגְט אַלְץ זָאגִין עֶר הָאט מוֹרָא זֵיי זָאלִין נִיט נָאךְ אַרְגֶער פַארְפִירְט וֶוערִין הָאט עֶר דָאס גִימֵיינְט).

הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גְרוֹיס רַחְמָנוֹת אוֹיף זֵיי גִיהַאט.

הָאט עֶר זִיךְ מְיַישֵׁב גִיוֶוען.

עֶר וֶועט אַלֵיין אַהִין גֵיין.

טָאמֶער וֶועט עֶר זֵיי אַרוֹיס פִירִין פוּן זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט.

אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אַהִין גִיגַאנְגֶען.

אוּן עֶר אִיז גִיקוּמֶען צוּ דִי שׁוֹמְרִים וָואס זֵיי זֶענֶען גִישְׁטַאנֶען אַרוּם אִיטְלִיכְן בַּארְג (כַּנַּ"ל) אוּן דִי שׁוֹמְרִים זֶענֶען מִן הַסְתַּם גִיוֶוען קְלֵיינֶע לַייט.

וָואס זֵיי הָאבִּין גִימֶעגְט שְׁטֵיין אִין דֶעם אַוִיר פוּן דֶער וֶועלְט.

וָוארִין דִי מֶענְטְשְׁן וָואס זֵיי הָאבִּין גִיהַאט מַעֲלוֹת מַחְמַת זֵייעֶר גֶעלְט.

זֵיי הָאבִּין גָאר נִיט גִיקָאנְט זַיין אִין אֵיינֶעם מִיט דֶער וֶועלְט.

אוּן הָאבִּין נִיט גִיקֶענְט שְׁטֵיין אִין דֶעם אַוִיר פוּן דֶער וֶועלְט.

עֶס זָאל זֵיי נִיט מְטַמָא זַיין (כַּנַּ"ל) אוּן זֵיי הָאבִּין גָאר נִיט גִיקֶענְט שְׁמוּסִין מִיט דֶער וֶואלְט.

מֶען זָאל זֵיי נִיט מְטַמָא זַיין מִיט דֶעם דוּךְ פוּן דֶעם מוֹיל (כְּלוֹמֶר בַּיי דֶער נַארִישֶׁער מְדִינָה אִיז דִי וֶועלְט גָאר טָמֵא גִיוֶוען אַקֶעגִין זֵיי כַּנַּ"ל) אִיבֶּער דֶעם זֶענֶען בְּוַודְאַי דִי שׁוֹמְרִים וָואס זֵיי זֶענֶען גִישְׁטַאנֶען אוּנְטֶער דֶער שְׁטָאט.

זֶענֶען זֵיי בְּוַודְאַי גִיוֶוען קְלֵיינֶע לַייט נָאר דִי שׁוֹמְרִים הָאבִּין אוֹיךְ גִיהַאט דִי פַּאטְרֶעטִין (פוּן דִי גָאטִין זֵייעֶרֶע) אוּן זֵיי פְלֶעגִין דִי פַּאטְרֶעטִין צוּ הַאלְדְזְן אוּן צוּ קוּשִׁין אַלֶע מָאל.

וָוארִין בַּיי זֵיי אִיז אוֹיךְ דֶער עִיקָר אֶמוּנָה גִיוֶוען דָאס גֶעלְט.

אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִיקוּמֶען צוּ אֵיין שׁוֹמֵר.

אוּן הָאט אָנְגִיהוֹיבִּין מִיט אִים צוּ שְׁמוּסִין פוּן דֶעם תַּכְלִית.

בַּאֲשֶׁר אַז דֶער עִיקָר תַּכְלִית אִיז נָאר גָאטְס דִינְסְט.

תּוֹרָה אוּן תְּפִלָּה אוּן מַעֲשִׂים טוֹבִים.

אוּן גֶעלְט אִיז גָאר אַ נַארִישְׁקֵייט.

אוּן עֶס גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט וְכוּ' אוּן דֶער שׁוֹמֵר הָאט אִים אָבֶּער גָאר נִיט צוּ גִהֶערְט.

וָוארִין עֶס אִיז שׁוֹין בַּיי זֵיי אַזוֹי אַיינְגִיזֶעצְט גִיוֶוען פוּן אַ לַאנְגֶע צַייט אַז דֶער עִיקָר אִיז נָאר דָאס גֶעלְט.

כַּנַּ"ל.

אוּן אַזוֹי אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִיגַאנְגֶען צוּ אַלֶע שׁוֹמְרִים.

אוּן הָאט מִיט זֵיי אַזוֹי אַלְץ גִישְׁמוּסְט.

אוּן זֵיי הָאבִּין אִים גָאר נִיט צוּ גִיהֶערְט.

הָאט זִיךְ דֶער בַּעַל תְּפִלָּה מְיַישֵׁב גִיוֶוען.

אוּן אִיז אַרַיין גִיגַאנְגֶען אִין שְׁטָאט אַרַיין.

וָואס דִי שְׁטָאט אִיז גִיוֶוען אוֹיף דֶעם בַּארְג (כַּנַּ"ל) וִוי עֶר אִיז אַרַיין גִיקוּמֶען אִין שְׁטָאט אַרַיין.

אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען אַ גְרוֹיס חִידוּשׁ.

אוּן זֵיי הָאבִּין גִיפְרֶעגְט.

וִוי אַזוֹי בִּיסְטוּ אַהֶער אַרַיין גִיקוּמֶען.

וָוארִין קֵיין שׁוּם מֶענְטְשׁ הָאט זִיךְ צוּ זֵיי נִיט גִיקָאנְט צוּ טְרֶעטִין כַּנַּ"ל.

הָאט עֶר זֵיי גִיעֶנְפֶערְט.

וָואס פְרֶעגְט אִיר.

אִיךְ בִּין זִיךְ שׁוֹין אָבֶּער פָארְט אַרַיין.

הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אָנְגִיהוֹיבִּין מִיט אֵיינֶעם צוּ שְׁמוּסִין פוּן דֶעם תַּכְלִית פוּן דֶער וֶועלְט אַז גֶעלְט אִיז גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט וְכוּ' (אַזוֹי וִוי זַיין שְׁטֵייגֶער אִיז גִיוֶוען) אוּן דֶער מֶענְטְשׁ הָאט אִים גָאר נִיט צוּגִיהֶערְט.

אוּן אַזוֹי דֶער אַנְדֶערֶער אוּן אַזוֹי אַלֶע.

(כְּלוֹמֶר קֵיינֶער הָאט אִים נִיט צוּגִיהֶערְט) וָוארִין זֵיי זֶענֶען שׁוֹין אַלֶע אַזוֹי פַארְפִירְט גִיוֶוען אִין זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט אַז זֵיי הָאבִּין שׁוֹין קֵיינֶעם נִיט גִיהֶערְט.

אוּן עֶס אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען אֵיין וִוינְדֶער בַּיי דִי לַייט.

אַז עֶס זָאל זִיךְ גִיפִינֶען אַ מֶענְטְשׁ.

וָואס עֶר זָאל צוּ זֵיי קוּמֶען.

אוּן זָאל זֵיי אַזוֹינְס זָאגִין.

גָאר אַקֶעגְן זֵייעֶר אֶמוּנָה.

הָאבִּין זֵיי זִיךְ גִישְׁטוֹיסִין.

אַז דָאס מוּז זַיין דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

וָוארִין זֵיי הָאבִּין שׁוֹין גִיהֶערְט.

אַז עֶס אִיז פַאר הַאנְדִין אַזוֹי אַ בַּעַל תְּפִלָּה אוֹיף דֶער וֶועלְט.

וָוארִין דִי זַאךְ פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה אִיז שׁוֹין מְפוּרְסָם גִיוֶוען אוֹיף דֶער וֶועלְט (כַּנַּ"ל) אוּן מֶען פְלֶעגְט אִים רוּפִין אוֹיף דֶער וֶועלְט.

דֶער פְרוּמֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

נָאר זֵיי הָאבִּין אִים נִישְׁט גִיקָאנְט חַאפִּין.

וָוארִין עֶר הָאט זִיךְ בַּיי אִיטְלִיכְן אַנְדֶערְשׁ פַארְשְׁטֶעלְט.

בַּיי דֶעם הָאט עֶר אַ פָּנִים גִיהַאט וִוי אַ סוֹחֵר אוּן בַּיי דֶעם.

וִוי אֵיין אָרוּם מַאן וְכוּ' כַּנַּ"ל.

אוּן תֵּיכֶּף אִיז עֶר נִמְלַט גִיוָוארִין פוּן דָארְט (כְּלוֹמֶר עֶר אִיז גִיךְ אַוֶועק פוּן זֵיי).

וַיְהִי הַיּוֹם אוּן עֶס אִיז גִיוֶוען אֵיין גִבּוֹר.

וָואס מִיט אִים הָאבִּין זִיךְ צוּם הוֹיף גִינוּמֶען כַּמָה גִבּוֹרִים.

אוּן דֶער גִבּוֹר מִיט זַיינֶע גִבּוֹרִים.

אִיז גִיגַאנְגֶען.

אוּן הָאט אָפְּגִינוּמֶען מְדִינוֹת.

אוּן דֶער גִבּוֹר הָאט מֶער נִיט גִיוָואלְט נָאר הַכְנָעָה.

(כְּלוֹמֶר מֶען זָאל זַיין אוּנְטֶער טֶענִיג אוּנְטֶער אִים) אוּן אַז דִי מְדִינָה פְלֶעגְט זִיךְ אוּנְטֶער גִיבִּין אוּנְטֶער אִים.

פְלֶעגְט עֶר זֵיי צוּ לָאזִין.

אוּן אַז נִיט.

פְלֶעגְט עֶר זֵיי חָרוּב צוּ מַאכִין.

אוּן עֶר אִיז גִיגַאנְגֶען.

אוּן הָאט אַלְץ כּוֹבֵשׁ גִיוֶוען (דְהַיינוּ אָפְּגִינוּמֶען) מְדִינוֹת.

אוּן קֵיין גֶעלְט הָאט עֶר גָאר נִיט גִיוָואלְט.

נָאר הַכְנָעָה אַז מֶען זָאל זַיין אוּנְטֶער אִים.

אוּן דֶער שְׁטֵייגֶער פוּן דֶעם גִבּוֹר אִיז גִיוֶוען.

עֶר פְלֶעגְט שִׁיקִין אִין דֶער מְדִינָה אַרַיין זַיינֶע גִבּוֹרִים.

אַז עֶר אִיז נָאךְ וַוייט גִיוֶוען פוּן דֶער מְדִינָה פוּפְצִיג מַייל.

אַז זֵיי זָאלִין זִיךְ אוּנְטֶער גִיבִּין אוּנְטֶער אִים.

אוּן עֶר הָאט אַלְץ אָפְּגִינוּמֶען מְדִינוֹת.

אוּן דִי סוֹחְרִים פוּן דֶער מְדִינָה פוּן עַשִׁירוֹת הַנַּ"ל.

וָואס זֵיי פְלֶעגִין צוּ הַאנְדְלֶען אִין פְרֶעמְדֶע מְדִינוֹת כַּנַּ"ל.

זֶענֶען דִי סוֹחְרִים אַהֵיים גִיקוּמֶען.

אוּן הָאבִּין דֶערְצֵיילְט פוּן דֶעם גִבּוֹר.

אִיז אוֹיף זֵיי גִיפַאלִין אַ גְרוֹיסֶער פַּחַד.

חָאטְשֶׁע זֵיי וָואלְטִין צוּ גִישְׁטַאנֶען זִיךְ אוּנְטֶער צוּ גֶעבִּין אוּנְטֶער אִים.

נָאר זֵיי הָאבִּין גִיהֶערְט.

אַז עֶר אִיז מְמַאֶס גֶעלְט.

אוּן עֶר וִויל גָאר קֵיין גֶעלְט נִיט.

אוּן דָאס אִיז בַּיי זֵיי גִיוֶוען.

אַקֶעגְן זֵייעֶר אֶמוּנָה.

אִיבֶּער דֶעם הָאבִּין זֵיי זִיךְ נִיט גִיקָאנְט אוּנְטֶער גֶעבִּין אוּנְטֶער אִים.

וָוארִין עֶס בַּיי זֵיי גִיוֶוען אַזוֹי וִוי שְׁמַד.

וַוייל עֶר גְלֵייבְּט גָאר נִיט אִין זֵייעֶר אֶמוּנָה דְהַיינוּ אִין גֶעלְט.

אוּן זֵיי הָאבִּין זֵייעֶר מוָֹרא גִיהַאט פַאר אִים.

אוּן זֵיי הָאבִּין אָנְגִיהוֹיבִּין צוּ טָאן זֵייעֶרֶע עֲבוֹדוֹת.

אוּן מַקְרִיב צוּ זַיין קָרְבָּנוֹת צוּ זֵייעֶרֶע גָאטִין (דְהַיינוּ צוּ דִי וָואס הָאבִּין פִיל גֶעלְט) אוּן הָאבִּין גִינוּמֶען אַ חַיֶה'לֶע (דְהַיינוּ אַ מֶענְטְשׁ וָואס עֶר הָאט גִיהַאט אַבִּיסִיל גֶעלְט וָואס עֶר אִיז בַּיי זֵיי אַ חַיָה גִיוֶוען) אוּן הָאבִּין אִים מַקְרִיב גִיוֶוען פַאר אַ קָרְבָּן צוּ זֵייעֶרֶע גָאטִין (הַנַּ"ל) אוּן אַזוֹי הָאבִּין זֵיי גִיטָאן זֵייעֶרֶע אִיבְּרִיקֶע עַבוֹדוֹת (דְהַיינוּ דִי זַאכִין וָואס זֵיי פְלֶעגִין דֶערְמִיט צוּ דִינֶען זֵייעֶרֶע גָאטִין).

אוּן דֶער גִבּוֹר אִיז אַלֶע מָאל נֶעהְנְטֶער צוּ גִיקוּמֶען צוּ זֵיי.

אוּן עֶר הָאט אָנְגִיהוֹבִּין צוּ שִׁיקִין צוּ זֵיי זַיינֶע גִיבּוֹרִים.

וָואס זֵיי וִוילִין.

אַזוֹי וִוי זַיין שְׁטֵייגֶער אִיז גִיוֶוען כַּנַּ"ל.

אִיז אוֹיף זֵיי גִיוֶוען אַ גְרוֹיסֶע פַּחַד.

אוּן זֵיי הָאבִּין נִיט גְוואוּסְט וָואס צוּ טָאן.

הָאבִּין זֵיי דִי סוֹחְרִים זֵייעֶרֶע אֵיין עֵצָה גִיגִיבְּן.

בַּאֲשֶׁר.

זֵיי זֶענֶען גִיוֶוען אִין אַ מְדִינָה.

וָואס דִי גַאנְצֶע מְדִינָה זֶענֶען אַלֶע גָאטִין.

אוּן פָארִין מִיט מַלְאָכִים.

דְהַיינוּ יֶענֶע מְדִינָה אִיז דִי גַאנְצֶע מְדִינָה.

פוּן קְלֵיין בִּיז גְרוֹיס זֶענֶען אַלֶע וִוילְד גְרוֹיסֶע עַשִׁירִים זֵייעֶר.

בִּיז דֶער קְלֶענְצְטֶער פוּן דֶער מְדִינָה אִיז אַ גָאט (וֶועדְלִיג זֵייעֶר נַארִישׁ פַאר פִירְטְקֵייט.

וָוארִין דֶער קְלֶענְצְטֶער פוּן דֶער מְדִינָה אִיז אַזוֹי אֵיין עוֹשֶׁר אוּן הָאט אַזוֹי פִיל גֶעלְט.

וִויפִיל בַּיי זֵיי אִיז אוֹיס גִיזֶעצְט אַז מִיט אַזוֹי פִיל גֶעלְט אִיז מֶען שׁוֹין אַ גָאט כַּנַּ"ל) אוּן זֵיי פָארִין מִיט מַלְאָכִים.

וָוארִין זֵייעֶרֶע פֶערְד זֶענֶען צוּ גִידֶעקְט מִיט אַזוֹי אַ גְרוֹיס עַשִׁירוֹת מִיט גָאלְד אוּן נָאךְ אַזוֹי אַ גְלַייכִין.

וָואס אַ דֶעק פוּן אַ פֶערְד (פוּן דֶער מְדִינָה) טְרֶעפְט אָן וִויפִיל בַּיי זֵיי הָאט אַ מַלְאַךְ.

(דְהַיינוּ מִיט אַזוֹי פִיל גֶעלְט וִוי אַ דֶעק פוּן אַ פֶערְד טְרֶעפְט אָן בַּיי דֶער מְדִינָה.

אִיז מֶען בַּיי זֵיי שׁוֹין מִיט אַזוֹי פִיל גֶעלְט אַ מַלְאַךְ) נִמְצָא פָארִין זֵיי מִיט מַלְאָכִים זֵיי שְׁפַּאנֶען אַיין דְרַיי פָּאר מַלְאָכִים אוּן פָארִין מִיט זֵיי.

בְּכֵן בַּאדַארְפְט אִיר שִׁיקִין צוּ דֶער מְדִינָה.

אוּן זֵיי וֶועלִין אַייךְ בְּוַודְאַי הֶעלְפִין וָוארִין זֵיי זֶענֶען זִיךְ אַלֶע גָאטִין.

(אַזוֹי אִיז אַלְץ גִיוֶוען דִי עֵצָה פוּן זֵייעֶרֶע סוֹחְרִים) אִיז דִי עֵצָה זֵיי זֵייעֶר גִיפֶעלִין.

וָוארִין זֵיי הָאבִּין גִיגְלֵייבְּט.

אַז זֵיי וֶועלִין בְּוַודְאַי גִיהָאלְפִין וֶוערְן דוֹרְךְ יֶענֶער מְדִינָה.

וָוארִין זֵיי זֶענֶען זִיךְ דָארְט אַלֶע גָאטִין כַּנַּ"ל.

אוּן דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

הָאט זִיךְ מְיַישֵׁב גִיוֶוען.

עֶר וֶועט נָאךְ אַמָאל גֵיין צוּ דֶער מְדִינָה.

טָאמֶער וֶועט עֶר זֵיי פָארְט אַרוֹיס פִירִין פוּן זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט.

אוּן עֶר אִיז אַהִין גִיגַאנְגֶען.

אוּן עֶר אִיז גִיקוּמֶען צוּ דִי שׁוֹמְרִים.

אוּן עֶר הָאט אָנְגִיהוֹיבִּין צוּ שְׁמוּסִין מִיט אֵיין שׁוֹמֵר.

אַזוֹי וִוי זַיין שְׁטֵייגֶער אִיז.

הָאט אִים דֶער שׁוֹמֵר דֶערְצֵיילְט פוּן דֶער גִבּוֹר.

אַז זֵיי הָאבִּין גְרוֹיס פַּחַד פַאר אִים.

הָאט אִים דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִיפְרֶעגְט.

וָואס הָאט אִיר בְּדֵיעָה צוּ טָאן.

הָאט אִים דֶער שׁוֹמֵר דֶערְצֵיילְט.

דִי זַאךְ הַנַּ"ל.

אַז זֵיי וִוילִין שִׁיקִין צוּ דֶער מְדִינָה וָואס זֵיי זֶענֶען אַלֶע גָאטִין וְכוּ' כַּנַּ"ל.

הָאט דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אוֹיס אִים זֵייעֶר גִילַאכְט.

אוּן עֶר הָאט צוּ אִים גִיזָאגְט.

דָאס אִיז זֵייעֶר אַ גְרוֹיס נַארִישְׁקֵייט.

וָוארִין זֵיי זֶענֶען מֶענְטְשְׁן אַזוֹי וִוי מִיר (דְהַיינוּ דִי מְדִינָה וָואס זֵיי הָאבִּין אַהִין גִיוָואלְט שִׁיקִין זֵיי זֶענֶען נָאר מֶענְטְשְׁן) אוּן אִיר אַלֶע מִיט אַייעֶרֶע גָאטִין זֶענֶען אַלֶע נָאר מֶענְטְשְׁן.

אוּן עֶס אִיז קֵיינֶער קֵיין גָאט נִיט.

עֶס מֶער נִיט פַארְהַאנְדִין נָאר אֵיין גָאט אוֹיף דֶער וֶועלְט.

דֶער וָואס הָאט אַלֶע בַּאשַׁאפִין.

אוּן אִים אַלֵיין בַּאדַארְף מֶען נָאר צוּ דִינֶען אוּן צוּ אִים בַּאדַארְף מֶען נָאר מִתְפַּלֵל זַיין אוּן נָאר דָאס אִיז דֶער עִיקָר תַּכְלִית אוֹיף דֶער וֶועלְט.

אוּן דֶעסְט גְלַייכִין נָאךְ אַזוֹינֶע רֵייד הָאט אַלְץ דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִירֶעט מִיט דֶעם שׁוֹמֵר.

אוּן דֶער שׁוֹמֵר הָאט אַלְץ נִיט צוּגִיהֶערְט.

וָוארִין עֶס אִיז שׁוֹין בַּיי זֵיי אַיינְגִיזֶעצְט גִיוֶוען זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט פוּן אַ לַאנְגֶע צַייט כַּנַּ"ל.

נָאר דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

הָאט אָבֶּער מִיט אִים אַסַאךְ גִיטַעֲנִי'ט.

בִּיז צוּם סוֹף.

הָאט דֶער שׁוֹמֵר אִים גִיעֶנְפֶערְט.

וַוייטֶער וָואס קָאן אִיךְ טָאן.

אִיךְ בִּין זִיךְ נָאר אֵיינֶער.

אוּן דָאס הָאט שׁוֹין אַ פָּנִים עֶפֶּעס פוּן אֵיין תְּשׁוּבָה.

וָוארִין דִי רֵייד וָואס דֶער בַּעַל תְּפִלָּה הָאט פְרִיר גִירֶעט מִיט דֶעם שׁוֹמֵר.

אוּן דִי רֵייד וָואס עֶר הָאט אִיצְט גִירֶעט.

הָאבִּין זֵיי זִיךְ אִין אֵיינֶעם צוּם הוֹיף גִינוּמֶען.

בִּיז זֵיי הָאבִּין אִים עֶפֶּעס גִירִירְט.

(וָוארִין דִי תְּשׁוּבָה וָואס דֶער שׁוֹמֵר הָאט גִיעֶנְפֶערְט.

וָואס קָאן אִיךְ טָאן וְכוּ'.

דָאס וַוייזְט אוֹיס אַז דִי רֵייד פוּן דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה הֵייבִּין שׁוֹין אָן עֶפֶּעס אַבִּיסְל אַרַיין צוּ גֵיין אִים אִין הַארְצִין אַרַיין) אוּן אַזוֹי אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִיגַאנְגֶען צוּם אַנְדֶערִין שׁוֹמֵר.

אוּן הָאט מִיט אִים אוֹיךְ גִירֶעט אַזוֹי וִוי זַיין שְׁטֵייגֶער אִיז כַּנַּ"ל אוּן עֶר הָאט אִים אוֹיךְ נִיט צוּ גִיהֶערְט אוּן צוּם סוֹף הָאט עֶר אִים אוֹיךְ אַזוֹי גִיעֶנְפֶערְט כַּנַּ"ל.

אִיךְ בִּין זִיךְ נָאר אֵיינֶער וְכוּ' כַּנַּ"ל.

אוּן אַזוֹי אַלֶע שׁוֹמְרִים הָאבִּין אִים גִיעֶנְפֶערְט דִי תְּשׁוּבָה צוּם סוֹף.

דֶערְנָאךְ אִיז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אַרַיין גִיגַאנְגֶען אִין שְׁטָאט אַרַיין.

אוּן הָאט אָנְגִיהוֹיבְּן וִוידֶער מִיט זֵיי צוּ שְׁמוּסִין וִוי זַיין שְׁטֵייגֶער אִיז גִיוֶוען.

בַּאֲשֶׁר אַז זֵיי אַלֶע זֶענֶען גָאר אִין טָעוֹת זֵייעֶר.

אוּן דָאס גֶעלְט אִיז גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט נָאר דֶער עִיקָר תַּכְלִית אִיז אַז מֶען זָאל נָאר עוֹסֵק זַיין אִין תּוֹרָה אוּן תְּפִלָּה וְכוּ'.

הָאבִּין זֵיי אִים נִישְׁט צוּגִיהֶערְט וָוארִין זֵיי זֶענֶען שׁוֹין אַלֶע זֵייעֶר גִיוֶוען אַיינְגִיוָוארְצִילְט אִין דֶעם גֶעלְט פוּן אַ לַאנְגֶע צַייט.

אוּן זֵיי הָאבִּין אִים דֶערְצֵיילְט פוּן דֶעם גִבּוֹר.

אוּן אַז זֵיי וִילִין שִׁיקִין צוּ דֶער מְדִינָה וָואס זֵיי זֶענֶען אַלֶע גָאטִין וְכוּ' כַּנַּ"ל.

הָאט עֶר אוֹיס זֵיי אוֹיךְ גִילַאכְט.

אוּן עֶר הָאט זֵיי גִיזָאגְט.

אַז דָאס אִיז אַ נַארִישְׁקֵייט.

אוּן זֵיי זֶענֶען אַלֶע נָאר מֶענְטְשְׁן.

אוּן זֵיי וֶועלִין אַייךְ גָאר נִיט קָאנֶען הֶעלְפִין וָוארִין אִיר זֶענְט מֶענְשְׁן אוּן זֵיי זֶענֶען מֶענְשְׁן אוּן זֵיי זֶענֶען גָאר קֵיין גָאט נִיט.

נָאר אֵיין גָאט בָּרוּךְ הוּא אִיז פַארְהַאנְדִין וְכוּ'.

אוּן מִכֹּחַ דֶעם גִבּוֹר.

הָאט עֶר זִיךְ אָנְגִירוּפִין (מִיט דֶעם לָשׁוֹן).

אוֹיבּ עֶס נִיט דֶער גִבּוֹר (אַזוֹי וִוי אֵיינֶער פַארְוִוינְדֶארְט זִיךְ.

אוֹיבּ דָאס אִיז נִיט דֶער וָואס עֶר וֵוייסְט) הָאבִּין זֵיי נִיט פַארְשְׁטַאנֶען וָואס עֶר מֵיינְט.

אוּן אַזוֹי אִיז עֶר גִיגַאנְגֶען פוּן אֵיינֶעם צוּם אַנְדֶערִין אוּן הָאט מִיט זֵיי אַלְץ אַזוֹי גִישְׁמוּסְט.

כַּנַּ"ל.

אוּן מִכֹּחַ דֶעם גִבּוֹר הָאט עֶר צוּ אִיטְלִיכְן גִיזָאגְט.

אוֹיבּ עֶס נִיט דֶער גִבּוֹר וְכוּ' כַּנַּ"ל.

הָאבִּין זֵיי נִיט פַארְשְׁטַאנֶען זַיינֶע רֵייד.

וָואס עֶר מֵיינְט.

דֶערְוַוייל אִיז גִיוָוארִין אִין שְׁטָאט אֵיין רַעַשׁ.

בַּאֲשֶׁר אַז עֶס גִיפִינְט זִיךְ אֵיינֶער וָואס עֶר רֶעט אַזוֹינְס וָואס עֶר מַאכְט אַ גִילֶעכְטֶער פוּן זֵייעֶר אֶמוּנָה.

אוּן עֶר זָאגְט אַז עֶס אִיז נָאר אַ יָחִיד פַארְהַאנְדִין דְהַיינוּ הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ בָּרוּךְ הוּא וְכוּ'.

אוּן מִכֹּחַ דֶעם גִבּוֹר זָאגְט עֶר אַלְץ אוֹיבּ עֶס נִיט דֶער גִבּוֹר וְכוּ' כַּנַּ"ל.

הָאבִּין זֵי פַארְשְׁטַאנֶען אַז דָאס מוּז בְּוַודְאַי זַיין דֶער בַּעַל תְּפִלָּה.

וָוארִין דֶער בַּעַל תְּפִלָּה אִיז שׁוֹין בַּיי זֵיי מְפוֹרְסָם גִיוֶוען כַּנַּ"ל.

הָאט מֶען גִיהֵייסְן אַז מֶען זָאל אִים זוּכִין אוּן מֶען זָאל אִים חַאפִּין.

כָאטְשֶׁע עֶר פְלֶעגְט זִיךְ אַלֶע מָאל אַנְדֶערְשׁ פַארְשְׁטֶעלִין (דְהַיינוּ אַמָאל הָאט עֶר זִיךְ פַארְשְׁטֶעלְט פַאר אֵיין סוֹחֵר אוּן אַמָאל פַאר אֵיין אָרִימַאן וְכוּ' וָואס מַחְמַת דֶעם הָאט מֶען אִים נִיט גִיקָאנְט חַאפִּין כַּנַּ"ל) נָאר זֵיי הָאבִּין אָבֶּער דֶערְפוּן אוֹיךְ גְוואוּסְט.

אַז דֶער בַּעַל תְּפִלָּה פַארְשׁטֶעלְט זִיךְ אַלֶע מָאל אַנְדֶערְשׁ.

הָאבִּין זֵיי גִיהֵייסִין נָאךְ קְלֶערִין נָאךְ אִים.

אוּן מֶען זָאל אִים חַאפִּין, הָאט מֶען אִים נָאךְ גִיזוּכְט בִּיז זֵיי הָאבִּין אִים גִיחַאפְּט.

(דְהַיינוּ דֶעם בַּעַל תְּפִלָּה) אוּן זֵיי הָאבִּין אִים גִבְּרַאכְט צוּ זֵייעֶרֶע עֶלְצְטֶע.

אוּן זֵיי הָאבִּין אָנְגִיהוֹיבִּין מִיט אִים צוּ שְׁמוּסִין.

הָאט עֶר זֵיי אוֹיךְ אַזוֹי גִיזָאגְט כַּנַּ"ל.

אִיר זֶענְט אַלֶע אִין טָעוֹת.

אוּן אִין גְרוֹיסֶע נַארִישְׁקֵייט.

אוּן דָאס אִיז גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט.

דְהַיינוּ דָאס גֶעלְט אִיז גָאר קֵיין תַּכְלִית נִיט.

נָאר עֶס אִיז אַ יָחִיד בָּרוּךְ הוּא פַאר הַאנְדִין דְהַיינוּ דֶער בּוֹרֵא יִתְבָּרַךְ שְׁמוֹ וָואס עֶר הָאט אַלֶע בַּאשַׁאפִין נָאר אִים בַּאדַארְף מֶען דִינֶען.

אוּן גֶעלְט אִיז גָאר אַ נַארִישְׁקֵייט וְכוּ'.

אוּן דִי מְדִינָה וָואס אִיר זָאגְט.

אַז זֵיי זֶענֶען אַלֶע גָאטִין.

זֵיי וֶועלִין אַייךְ גָאר נִיט קָאנֶען הֶעלְפִין.

וָוארִין זֵיי זֶענֶען נָאר מֶענְטְן וְכוּ' (אַזוֹי הָאט זֵיי דֶער בַּעַל תְּפִלָּה גִיזָאגְט) הָאבִּין זֵיי אִים גִיהַאלְטִין פַאר מְשׁוּגָע.

וָוארִין דִי גַאנְצֶע מְדִינָה זֶענֶען שׁוֹין אַזוֹי גִילִיגִין אִין דֶעם גֶעלְט אוּן זֶענֶען שׁוֹין אַזוֹי דְרִינֶען פַארְנַארִישְׁט גִיוָוארִין.

בִּיז דֶער וָואס עֶר הָאט אַקֶעגִין זֵייעֶרֶע נַארִישְׁקֵייט עֶפֶּעס גִירֶעט.

אִיז דֶערבַּיי זֵיי גִיוֶוען מְשׁוּגָע.

הָאבִּין זֵיי אִים גִיפְרֶעגְט.

וָואס אִיז דָאס וָואס דוּ זָאגְסְט אוֹיף דֶעם גִבּוֹר.

אוֹיבּ עֶס נִיט דֶער גִבּוֹר כַּנַּ"ל.

הָאט עֶר זֵיי גִיעֶנְפֶערְט.

בַּאֲשֶׁר אִיךְ בִּין גִיוֶוען בַּיי אַ מֶלֶךְ.

אִיז בַּיי דֶעם מֶלֶךְ פַארְפַאלִין גִיוָוארִין אַ גִבּוֹר.

אוּן אוֹיבּ דָאס אִיז דֶער גִיבּוֹר.

קָאן אִיךְ מִיךְ מִיט אִים.

אוּן וַויטֶער דָאס וָואס אִיר פַארְלָאזְט זִיךְ אוֹיף דֶער מְדִינָה וָואס אִיר זָאגְט אַז זֵיי זֶענֶען אַלֶע גָאטִין.

דָאס אִיז אַ נַארִישְׁקֵייט.

וָוארִין זֵיי וֶועלִין אַייךְ גָאר נִיט קֶענֶען הֶעלְפִין.

אַדְרַבָּא.

דָאס וֶועט נָאךְ זַיין אַייעֶר מַפָּלָה אַז אִיר וֶועט זִיךְ אוֹיף זֵיי פַארְלָאזִין.

הָאבִּין זֵיי אִים גִיזָאגְט פוּן וַואנֶען וֵוייסְטוּ דָאס (אַז דִי מְדִינָה קָאן זֵיי נִיט הֶעלְפִין.

אוּן זֵיי וֶועלִין נָאךְ אַ מַפָּלָה הָאבִּין דוֹרְךְ דֶעם).

הָאט עֶר זֵיי גִיעֶנְפֶערְט.

בַּאֲשֶׁר בַּיי דֶעם מֶלֶךְ וָואס עֶר אִיז בַּיי אִים גִיוֶוען.

הָאט עֶר גִיהַאט אַ יַד דְהַיינוּ דֶער מֶלֶךְ הָאט גִיהַאט אַ זַאךְ אַזוֹי וִוי אַ הַאנְט מִיט פִינֶעף פִינְגֶער.

אוּן מִיט אַלֶע שִׂירְטוּטִין (דְהַיינוּ אַלֶע קְנֵייטְשְׁן אוּן אַלֶע קְרִיצִין) וָואס אוֹיף אַ הַאנְט אִיז פַארְהַאנְדִין.

אוּן דִי יַד אִיז גִיוֶוען דֶער לַאנְד קַארְט פוּן אַלֶע וֶועלְטִין.

אוּן גָאר וָואס עֶס אִיז גִיוֶוען זִינְט הִימִיל אוּן עֶרְד אִיז בַּאשַׁאפִין גִיוָוארִין בִּיז אִין סוֹף.

אוּן וָואס עֶס וֶועט זַיין דֶערְנָאךְ.

אִיז אַלְץ אוֹיסְגִימָאלְט גִיוֶוען אוֹיף דֶער יַד.

וָוארִין עֶס גִיוֶוען אוֹיסְגִימָאלְט אִין דִי קְרִיצִין אוּן קְנֵייטְשְׁן פוּן דֶער יַד.

דָאס גִימֶעל פוּן אַלֶע וֶועלְטִין.

וִוי אַזוֹי אִיטְלִיכֶע וֶועלְט שְׁטֵייט.

מִיט אַלֶע זַאכִין פוּן אִיטְלִיכֶער וֶועלְט בִּפְרָטִיוֹת.

אַלְץ אַרוֹיס גִישְׁטֶעלְט אוֹיף דֶער יַד.

אַזוֹי וִוי אוֹיף אַ לַאנְד קַארְט אִיז אוֹיס גִימָאלְט (אַזוֹי וִוי עֶס וֵוייסִין דִי וָואס זֵיי זֶענֶען גִינִיט אִין דֶעם לַאנְד קַארְט.

דְהַיינוּ עֶס אִיז אוֹיס גִימָאלְט אוֹיף אַ פַּאפִּיר אִיטְלִיכֶע שְׁטָאט אוּן אִיטְלִיכֶע מְדִינָה.

אוּן אִיטְלִיכְס בְּרִיקְל אוּן אַזוֹי אַנְדֶערֶע זַאכִין טַייכְלִיךְ אוּן וֶועלְדֶער וְכו'.

אוּן בַּיי אִיטְלִיכֶע זַאךְ שְׁטֵייט אַלְץ אָנְגִישְׁרִיבִּין אַז דָאס אִיז דִי שְׁטָאט אוּן דָאס אִיז דִי מְדִינָה וְכוּ') אַזוֹי אִיז אוֹיף דֶער יַד גִיוֶוען אוֹיסְגִימָאלְט אַלֶע וֶועלְטִין דוֹרְךְ דִי קְרִיצִין אוּן קְנֵיטְשְׁן פוּן דֶער יַד.

אוּן אִין דִי קְרִיצִין פוּן דֶער יַד אִיז גִיוֶוען אַזוֹי וִוי אוֹתִיוֹת.

אַזוֹי וִוי אוֹיף אַ לַאנְד קַארְט שְׁטֵייעֶן אָנְגִישְׁרִיבְּן אוֹתִיוֹת בַּיי אִיטְלִיכֶער זַאךְ כְּדֵי מֶען זָאל וִויסִין וָואס דָאס אִיז דְהַיינוּ מֶען זָאל וִויסִין אַז דָא אִיז דִי שְׁטָאט.

אוּן דָא אִיז דָאס טַייכִיל אוּן אַזוֹי דֶעסְט גְלַייכִין אַנְדֶערֶע זַאכְן.

אַזוֹי אִיז פּוּנְקְט גִיוֶוען אָנְגִיצֵייכִינְט דוֹרְךְ דִי קְרִיצִין פוּן דֶער הַאנְט אַזוֹי וִוי אוֹתִיוֹת.

וָואס דִי אוֹתְיוֹת זֶענֶען גִישְׁטַאנֶען בַּיי אִיטְלִיכֶער זַאךְ וָואס עֶס גִיוֶוען אוֹיס גִימָאלְט אוֹיף דֶער יַד.

כְּדֵי מֶען זָאל וִויסִין וָואס אִיטְלִיכֶע זַאךְ אִיז וָואס דָארְט אִיז אוֹיסְגִימָאלְט.

אוּן אַזוֹי אִיטְלִיכֶע מְדִינָה בַּאזוּנְדֶער אוּן אִיטְלִיכֶע שְׁטָאט אוּן אַלֶע טַייכְן אוּן בְּרִיקִין אוּן בֶּערְג אוּן אַנְדֶערֶע זַאכִין (וָואס עֶס גִיפִינְט זִיךְ אִין דֶער וֶועלְט אוּן אִין אַלֶע וֶועלְטִין) אִיז אַלְץ גִיוֶוען אוֹיסְגִימָאלְט אוֹיף דֶער יַד דוֹרְךְ דִי קְרִיצִין אוּן קְנֵייטְשְׁן פוּן דֶער יַד.

אוּן בַּיי אִיטְלִיכֶער זַאךְ אִיז אַלְץ גִישְׁטַאנֶען אוֹתִיוֹת אַז דָאס אִיז דִי זַאךְ אוּן דָאס אִיז דִי זַאךְ וְכוּ'.

אוּן אַזוֹי אַלֶע מֶענְשְׁן וָואס עֶס גֵייעֶן אַרוּם אִין אִיטְלִיכֶער מְדִינָה אוּן אַלֶע זֵייעֶרֶע מְאוֹרָעוֹת (דְהַיינוּ אַלְץ וָואס אוֹיף אַ מֶענְשְׁן גֵייט אִיבֶּער וַוייל עֶר לֶעבְּט) אִיז אַלְץ גִיוֶוען אוֹיס גִימָאלְט אוֹיף דֶער הַאנְט.

אוּן עֶס אִיז דָארְט גִישְׁטַאנֶען אַפִילוּ אַלֶע וֶועגִין פוּן אֵיין מְדִינָה צוּ דֶער אַנְדֶערֶער.

אוּן פוּן אֵיין אָרְט צוּם אַנְדֶערִין אוּן מַחְמַת דֶעם הָאבּ אִיךְ גְוואוּסְט דֶעם וֶועג אַרַיין צוּ גֵיין אַהֶער אִין שְׁטָאט אַרַיין.

וָואס קֵיין שׁוּם מֶענְשׁ קָאן אַהֶער נִיט קוּמֶען.

(וָוארִין דִי מְדִינָה פוּן גֶעלְט הָאבִּין זִיךְ אַרוּם גִיגְרָאבִּין זֵייעֶרֶע שְׁטֶעט אוּן קֵיינֶער הָאט צוּ זֵיי נִיט גִיקָאנְט קוּמֶען כַּנַּ"ל) אוּן אַזוֹי אַז אִיר וִוילְט מִיךְ שִׁיקִין אִין דֶער אַנְדֶערֶער שְׁטָאט אַרַיין.

וֵוייס אִיךְ אוֹיךְ דֶעם וֶועג.

אַלְץ דוֹרְךְ דֶעם יַד.

אוּן אַזוֹי אִיז גִישְׁטַאנֶען אוֹיף דֶער יַד.

דֶער וֶועג פוּן אֵיין וֶועלְט צוּ דֶער אַנְדֶערֶער וֶועלְט.

וָוארִין עֶס אִיז פַארְהַאנְדִין אַ וֶועג וָואס דוֹרְךְ דֶעם וֶועג קָאן מֶען אַרוֹיף גֵיין פוּן דֶער עֶרְד אוֹיף דֶעם הִימִיל.

Continue reading The Master of Prayer in Yiddish

The vocalized Yiddish text is from Yiddish Wikisource; the English translations are partially based on an edition by Nissim Kaufmann, PhD, on English Wikisource. Both are © their contributors under CC BY‑SA 4.0.

Support Der Leyner